Δια Βίου Μάθηση, Συνεχής Επαγγελματική Ανάπτυξη, Ενδοϋπηρεσιακή Εκπαίδευση
ADDITIONAL FILES
ΗΜΕΡΙΔΑ
«ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ, ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΕΝΔΟΥΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2007, Ξενοδοχείο «ΦΑΕΘΩΝ» Πάφος
Η Ημερίδα διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου του Παγκύπριου Συνδέσμου Νοσηλευτών και Μαιών και την παρακολούθησαν 200 περίπου νοσηλευτές, μαίες και επισκέπτριες υγείας από όλη την Κύπρο. Σε αυτήν προσκλήθηκαν και απεύθυναν χαιρετισμό ο Μητροπολίτης Πάφου και ο Δήμαρχος Γεροσκήπου. Μεταξύ των επίσημων προσκεκλημένων ευρίσκονταν βουλευτές και άλλοι επίσημοι.
Στις εργασίες συμμετείχαν και προσκεκλημένοι ομιλητές από την Κύπρο και την Ελλάδα οι οποίοι μέσα από άρτια τεκμηριωμένες παρουσιάσεις πέτυχαν να μεταφέρουν και να διαδώσουν γνώση πάνω στο θέμα της Ημερίδας. Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΑΣΥΝΜ ευχαριστεί θερμά τα μέλη της Οργανωτικής / Επιστημονικής Επιτροπής, τους Ομιλητές και ιδιαίτερα τους συναδέλφους που συμμετείχαν στην Ημερίδα. Ευελπιστούμε ότι η προσπάθεια που ξεκίνησε θα έχει συνέχεια με όραμα και στόχο τη δημιουργία Τομέα Εκπαίδευσης ο οποίος θα εργάζεται εντατικά και επισταμένα για προώθηση των όσων συμπερασμάτων έχουν εξαχθεί από τις εργασίες της Ημερίδας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ (Life Long Learning)
Ένας από τους λόγους που η «δια βίου μάθηση» έχει καταστεί τόσο σημαντική είναι η επιταχυνόμενη ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας. Παρά την αύξηση της διάρκειας της πρωτοβάθμιας, της δευτεροβάθμιας και της ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης (14-18 χρόνια ανάλογα με τη χώρα) η γνώση και οι δεξιότητες που αποκτούνται δεν είναι συνήθως επαρκείς για μια επαγγελματική σταδιοδρομία (καριέρα) που θα διαρκέσει τρεις έως τέσσερις δεκαετίες.
Η «δια βίου μάθηση» είναι υποκειμενική και σχετίζεται με το κατά πόσο κάποιος μπορεί να είναι ανοικτός στις νέες ιδέες, αποφάσεις, δεξιότητες ή συμπεριφορές. Η δια βίου μάθηση έχει σημασία για τους επαγγελματίες υγείας, και ιδιαίτερα στο χώρο εργασίας και όχι μόνο μέσα από τα «επίσημα» κανάλια εκπαίδευσης, δηλαδή τις Σχολές και τα Πανεπιστήμια.
Σε όλο τον κόσμο, υφίσταται μια πληθώρα ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων, η οποία ουσιαστικά αντικατοπτρίζει το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της κάθε χώρας. Για κάθε χώρα, θεωρείται αναγκαία η συστηματοποιημένη ανίχνευση των πραγματικών αναγκών σε ειδικευμένο και εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό και η υιοθέτηση ήδη δοκιμασμένων προγραμμάτων άλλων χωρών στην εφαρμογή τους και στην αξιολόγηση της επάρκειας και την κρίση των επαγγελματιών νοσηλευτών ως ειδικευμένων ή εξειδικευμένων.
Οι απαιτήσεις των πολιτών, των παροχέων υπηρεσιών και των λειτουργών εκπαίδευσης για διασφάλιση υψηλού επιπέδου νοσηλευτών, που να είναι ικανοί να ανταποκρίνονται στις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες και αλλαγές στο τομέα της υγείας, λαμβάνουν χώρα σε μια περίοδο αναδιαμόρφωσης των συστημάτων υγείας στη Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με την προοπτική της βελτίωσης της ποιότητας φροντίδας και της ασφάλειας των ασθενών σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, επιβάλλεται όλοι οι νοσηλευτές να συμμετέχουν ενεργά στην ανάπτυξη της γνώσης και της νοσηλευτικής πρακτικής. Οι νοσηλευτές έχουν ατομική ευθύνη και αναλαμβάνουν την καθοδήγηση για βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης φροντίδας. Οι απαιτήσεις για βελτίωση της ποιότητας, η υπευθυνότητα και η αποτελεσματικότητα της νοσηλευτικής άσκησης υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα για επίδειξη ενδιαφέροντος εκ μέρους των νοσηλευτών για συνεχή ενημέρωση στη νέα γνώση, στις τεχνικές και εξελίξεις που αφορούν το επάγγελμα. Έτσι, οι νοσηλευτές θα πρέπει να είναι σε θέση να συμμετέχουν στη παροχή της καλύτερης δυνατής φροντίδας με την επιστημονική προσέγγιση που χαρακτηρίζει τη νοσηλευτική. Ο εμπλουτισμός και η διεύρυνση της αποκτηθείσας γνώσης, με άλλα λόγια η συνεχής (ή «δια βίου») μάθηση, αποτελεί βασικό συστατικό στοιχείο στη βελτίωση και ανάπτυξη της νοσηλευτικής.
Ο 21ος αιώνας έχει διαφοροποιήσει τους σκοπούς της εκπαίδευσης ώστε να καλύπτει όλες τις δραστηριότητες που επιτρέπουν στους ανθρώπους, από την παιδική μέχρι την ώριμη ηλικία, να αποκτούν δυναμική γνώση του κόσμου, των άλλων ανθρώπων και του εαυτού τους, συνδυάζοντας έτσι αρμονικά τους τέσσερις θεμελιώδεις τύπους μάθησης όπως αυτοί καθορίζονται από την UNESCO.
Αυτοί οι 4 πυλώνες της εκπαίδευσης όπως διαφορετικά ονομάζονται, στηρίζουν την αρχή της δια βίου μάθησης και θεμελιώνουν την διεργασία της μάθησης σαν μια βασική ανάγκη που χρειάζεται συνεχή ικανοποίηση. Το «πως να μαθαίνω να γνωρίζω», «να μαθαίνω να πράττω», «να μαθαίνω να συνυπάρχω» και «να μαθαίνω να ζω», θεωρούνται το α και το ω της δια βίου μάθησης.
Η μάθηση ενηλίκων θεωρείται μεγάλης σημασίας για την δια βίου εκπαίδευση, γιατί προωθεί τα άτομα να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην συνεχή μάθηση, μια διαδικασία που θα τα βοηθήσει να ωριμάσουν και να γίνουν σοφότερα.
ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (Continuous Professional Development)
Η συνεχής επαγγελματική ανάπτυξη είναι μέρος της «δια βίου μάθησης» και ορίζεται ως η συνεχής διαδικασία προσωπικής ανάπτυξης για βελτίωση της ικανότητας και αναγνώρισης των μεγίστων δυνατοτήτων των επαγγελματιών υγείας στον εργασιακό χώρο. Όλα αυτά μπορούν να επιτευχθούν μέσω της απόκτησης και ανάπτυξης του ευρέως φάσματος της γνώσης, των δεξιοτήτων και των εμπειριών, που συνήθως δεν αποκτώνται κατά τη διάρκεια της κατάρτισης ή της καθημερινής πρακτικής και που μαζί αναπτύσσουν και διατηρούν την επάρκεια για την εφαρμογή της άσκησης του επαγγέλματος.
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι που καθιστούν αναγκαία τη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη:
Απόδειξη της ικανότητας για παροχή ασφαλούς, τεκμηριωμένης φροντίδας για εκπλήρωση του καθήκοντος προς τους ασθενείς και διατήρηση της εμπιστοσύνης από το κοινό. Επιθυμία για ανάπτυξη της επαγγελματικής γνώσης και των δεξιοτήτων. Καθεστώς που υποχρεώνει τους επαγγελματίες να γίνονται μέλη επαγγελματικού συνδέσμου/ οργανισμού ή ακόμη και υποχρέωση για να διατηρούν την εγγραφή τους στο επαγγελματικό μητρώο.Η συνεχής επαγγελματική ανάπτυξη περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων επίσημης ή ανεπίσημης μάθησης. Μπορεί να κυμαίνεται από εκπαιδευτικές άδειες (study days) για ανάπτυξη δραστηριοτήτων και γνώσης σε εξειδικευμένους τομείς της νοσηλευτικής μέχρι και προγράμματα σπουδών που οδηγούν σε ακαδημαϊκό τίτλο. Άλλες δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα η ενδοϋπηρεσιακή εκπαίδευση, οι μελέτες, οι δημοσιεύσεις και η κλινική εποπτεία (clinical supervision) είναι επίσης αξιόλογες ευκαιρίες για μάθηση.
ΕΝΔΟΥΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (In Service Education)
Η ενδοϋπηρεσιακή εκπαίδευση (In Service Education) καθορίζεται ως: «Η εκπαίδευση που παραδίδεται σε ένα δομημένο εργασιακό περιβάλλον και η οποία ενδυναμώνει το άτομο ώστε να καταστεί πιο επαρκές επαγγελματικά». Έτσι το άτομο (δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση ο επαγγελματίας υγείας) έχει την δυνατότητα να αναπτυχθεί περισσότερο σε επάρκειες που αφορούν γνώση σε τεχνικά αντικείμενα ώστε να διατηρήσει και να διευρύνει το εκπαιδευτικό και τεχνικό περιεχόμενο και τις διαδικασίες σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον με προοπτική ανάπτυξης των προσωπικών του ικανοτήτων.
Η συνεχής ενδοϋπηρεσιακή εκπαίδευση βοηθά τους παροχείς φροντίδας Υγείας (τους νοσηλευτές), να αποκτήσουν, να διατηρήσουν και να βελτιώσουν τις ικανότητες και δεξιότητες τους σε εξειδικευμένους τομείς της νοσηλευτικής.
Η συνεχής ενδοϋπηρεσιακή νοσηλευτική εκπαίδευση είναι αναμφίβολα αναγκαία στο κλινικό χώρο. Η αξιοποίηση του κατάλληλου δυναμικού δύναται να βοηθήσει τα μέγιστα στη προσπάθεια για διεύρυνση της γνώσης και βελτίωση των δεξιοτήτων του νοσηλευτικού προσωπικού.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι βελτίωσης της ενδοϋπηρεσιακής εκπαίδευσης οι οποίοι θα πρέπει να διερευνηθούν με βάση επιστημονικές προσεγγίσεις ξεκινώντας από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων κάθε υπηρεσίας σε τακτά διαστήματα και με βάση.
Μπορεί να διερευνηθεί περαιτέρω η ενδυνάμωση της συνεχούς ενδοϋπηρεσιακής εκπαίδευσης με τη δημιουργία και διανομή της παραχθείσας γνώσης ή και δεξιοτήτων, η εφαρμογή πολιτικών μάθησης, η αποτελεσματικότητα της χρήσης της τεχνολογίας, οι τρόποι διαχείρισης της μάθησης. Μέσα από αυτόαξιολόγηση οι υπηρεσίες συνεχούς ενδοϋπηρεσιακής εκπαίδευσης θα μπορέσουν να επαναπροσδιορίσουν το ρόλο τους και να αναπτύξουν τα μελλοντικά τους οράματα και στρατηγικές. Επιπρόσθετα θα μπορέσουν να αναπτύξουν τους δικούς τους δείκτες απόδοσης για μέτρηση της αποτελεσματικότητας του έργου που επιτελούν σε σχέση με τις διαδικασίες μάθησης. Η διαδικασίες αυτοαξιολόγησης θα πρέπει να γίνονται σε τακτική βάση έτσι ώστε να υπάρχει συγκρισιμότητα με βάση μετρήσιμα πλέον στοιχεία για τα επίπεδα επίδοσης τους.
Χρειάζεται ευαισθητοποίηση των Νοσηλευτών για συνεχή ενημέρωση, λειτουργία υπηρεσίας συνεχούς εκπαίδευσης σε κάθε Νοσηλευτικό Ίδρυμα, σωστή στελέχωση με καταρτισμένο προσωπικό, ηθική υποστήριξη και οικονομική ενίσχυση.
Παράλληλα χρειάζεται σωστή στελέχωση του προσωπικού, ώστε να δίνεται η δυνατότητα στο προσωπικό για επαγγελματική ανάπτυξη, με κίνητρα για μάθηση .
Μείωση του χάσματος μεταξύ θεωρίας και πράξης και διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ περιβάλλοντος μάθησης, εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων, με επιλογή κατάλληλων εκπαιδευτών, κατάλληλων εκπαιδευτικών τεχνικών και συνεχούς αξιολόγησης.
Τέλος είναι αναγκαία η αναδιαμόρφωση προγραμμάτων ειδικοτήτων - εξειδικεύσεων - μεταπτυχιακών, πάνω σε βάση ολιστική που να έχει διαχρονική αξία και ευελιξία στα σύγχρονα δρώμενα του Νοσηλευτικού γίγνεσθαι.
Διοικητικό Συμβούλιο ΠΑΣΥΝΜ
Απρίλης 2007
See Conference Images